Almennar upplýsingar

Stærð og staðsetning

Suðaustur Evrópa; 51,129 ferkílómetrar.

Nágrannalönd

Króatía, Svartfjallaland, Serbía.

Loftslag

Heit sumur og kaldir vetur; á hálendum svæðum eru stutt svöl sumur og langir kaldir vetur; nálægt strandlengju eru mildir og vætusamir vetur.

Strandlengja/haf

Adríahaf.

Landslag

Fjallendi og dalir.

Hæsti og lægsti punktur

Lægsti punktur: Adríahafið 0 m
Hæsti punktur: Maglic 2,386 m.

Náttúruauðlindir

Kol, járn, ál (bauxite), kopar, blý, zink, króm, kóbalt, magnesíum, nikkel, leir, gifs, salt, sandur, skógar, vetnisorka.

Landnýting

Ræktanlegt land: 19.61%
Föst uppskera: 1.89%
Annað: 78.5% (2005).

Náttúruhamfarir

Jarðskjálftar.

Íbúar

Fólksfjöldi

4,498,976 (júlí 2006).

Fólksfjölgun

1.35% (2006).

Lífslíkur við fæðingu

Meðaltal: 78 ár
Karlmenn: 74.39 ár
Konur: 81.88 ár (2006).

Þjóðernishópar

Bosníumenn  48%, Serbar 37.1%, Króatar 14.3%, aðrir þjóðernishópar 0.6% (2000).

Trúarbrögð

Islam  40%, rétttrúnaðarkirkjan 31%, rómverskt-kaþólskir 15%, önnur trúarbrögð 14%.

Tungumál

Bosníska, króatíska, serbneska.

Ríkisstjórn og stjórnsýsla

Stjórnarfar

Sambandslýðveldi (enn í mótun).

Höfuðborg 

Sarajevó

Stjórnunareiningar

Tvær aðskildar stjórnunareiningar: Sambandsríki Bosníu og Hersegóvínu, Federacija Bosna i Hercegovina og Serbneska lýðveldið, Republika Srpska; ennfremur er eitt hérað undir alþjóðlegri stjórn. Brcko héraðið*,

*Brcko héraðið er staðsett í norðaustur Bosníu og er stjórnunareining sem tilheyrir Bosníu- og Hersegóvínu en er undir eftirliti alþjóðasamfélagsins.

Sjálfstæði

Mars 1992 (þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði frá Júgóslavíu 1. mars 1992; sjálfstæði lýst yfir 3. mars 1992).

Þjóðhátíðardagur

25. nóvember.

Stjórnarskrá

Dayton sáttmálinn frá 14. desember 1995; felur í sér stjórnarskrá sem nú er í gildi en að auki eru stjórnarsvæðin þrjú með eigin stjórnarskrá.

Lagakerfi

Borgararéttur.

Kosningaréttur

18 ára, allir ríkisborgarar.

Framkvæmdarvald

Oddviti ríkis: núverandi oddviti forsætisráðs er Sulejman Tichic (formaður síðan 28. febrúar 2006; meðlimur forsætisráðs síðan 5. október 20002- fulltrúi Bosníumanna);  í forsætisráði sitja þrír fulltrúar (einn fulltrúi hvers þjóðernishóps Króata, Bosníumanna og Serba), kjörnir með beinum kosningum til fjögurra ára en formennskan víxlast milli þeirra á 8 mánaða fresti. Núverandi meðlimir forsetaráðs eru Borislav Pravac (kjörinn 10.apríl 2003 –Serbi) og Ivo Miro Jovic (kjörinn 28. júní 2005 –Króati).
 
Oddviti ríkisstjórnar: Adan Terrixc (kjörinn 20. des. 2002.)

Ríkisstjórn: ráðherrar tilnefndir af oddvita ríkisstjórnar með samþykkt fulltrúaþings.

kosningaferli: hinir þrír meðlimir forsætisráðs eru kjörnir með beinni meirihlutakostningu til fjögurra ára (geta boðið sig fram til endurkjörs); sá sem hlýtur mesta fylgið verður fyrsti oddviti forsætisráðsins (nema sá einstaklingur hafi verið formaður fyrir kostningarnar), en formennskan víxlast milli meðlima á 8 mánaða fresti; síðustu kostningar voru haldnar 5. október 2002 (næstu verða haldnar 2006); forsætisráðherra er tilnefndur af forsetaráði og val hans staðfest af fulltrúaþingi.

kosningaúrslit:  Mirko Sarovic* (35,5%) –Serbi; Dragan Covic** (61,5%) –Króati; Selejman Tichic (37%)-Bosníumaður.

*Miro Sarovic sagði af sér 2. apríl 2003 og tók Mirko Paravac sæti hans.
**Dragan Covic var rekinn úr embætti af yfirstjórnanda S.þ. og ESB 29. mars 2003 en Ivo Miro Jovic tók sæti hans.

Forseti Sambandsríkis Bosníu og Hersegóvínu, Federacija Bosna i Hercegovina, er Niko Lozancic (kjörinn 27.jan.2003); varaforsetar eru Sahbaz Dzihanovic (2003) og Desnica Radivojevic (2003); núverandi forseti serbneska lýðveldisins, Republika Srpska er Dragan Cavic (kjörinn 28. nóv. 2002).

Löggjafarvald

Tvískipt löggjafarþing sem samanstendur af fulltrúaþingi, Predistavicki Dom (42 þingsæti –þingmenn kjörnir með meirihlutakosningu til fjögurra ára; 28 sæti renna til Sambandsríki Bosníu og Hersegóvínu og 14 sæti til serbneska lýðveldisins) og efri deild, Dom Nardoa (15 þingsæti -5 Bosníumenn, 5 Króatar, 5 Serbar; þingmenn kjörnir af fulltrúum Predistavicki Dom til fjögurra ára.

Kosningaferli: fulltrúaþingið Predistavicki Dom –síðustu kostningar haldnar 1. október 2006; efri þingdeild, Dom Nardoa –síðustu kosningar haldnar í janúar 2003 (næstu kosningar árið 2007).

kosningaúrslit 2006 -fulltrúaþing: -verður uppfært

kosningaúrslit 2003 –efri deild –vantar upplýsingar

kosningaúrslit 2002 –Sambandsríki Bosníu og Hersegóvínu:

-Sambandsríki Bosníu og Hersegóvínu hefur einnig tvískipt löggjafarþing sem samanstendur af fulltrúaþingi (98 þingsæti; meirihlutakosning til 4 ára; síðustu kosningar 5. okt. 2002; næstu kosningar í okt. 2006 –verður uppfært; kosningaúrslit 2002- SDA 32, HDZ-BH 16, SDP 15, SBiH 15, aðrir flokkar 20) og efri deild (60 þingsæti -30 Bosníumenn og 30 Króatar; síðast kjörnir í desember 2002)

Kosningaúrslit 2002 – Serbneska lýðveldið

-Serbneska lýðveldið hefur þjóðþing (83 þingsæti; meirihlutakostning til 4. ára; síðustu kosn. 5. okt. 2002; næstu kosn. haustið 2006): kosningaúrslit 2002 -- SDS 26, SNSD 19, PDP 9, SDA 6, SRS 4, SBH 4, SPRS 3, DNZ 3, SDP 3, aðrir smáflokkar 6; eftir stjórnlagaumbætur árið 2002 var stofnað sérstakt ráð innan þjóðþings serbneska lýðveldisins sem samanstendur af átta Króötum, átta Bosníumönnum, átta Serbum og fjórum meðlimum annarra þjóðernishópa.

Dómsvald

Stjórnlagadómstóll (samanstendur af níu meðlimum; fjórum kjörnum af löggjafaþingi Sambandsríkis Bosníu og Hersegóvínu, tveimur af þjóðþingi Serbneska lýðveldisins og þremur utan Bosníu sem kjörnir eru af forseta Mannréttindadómstóls Evrópu);

Hæstiréttur (samanstendur af níu dómurum og skiptist í þrjár víddir: stjórnunar-áfrýjunar og sakamála en einnig var opnuð stríðsglæpaskrifstofa í mars 2005. Hver stjórnlagaeining hefur svo eigin hæstarétt ásamt héraðsdómstólum.

Helstu stjórnmálaflokkar

The Party of Democratic Action (SDA, leiðtogi Sulejman Tihic); The Party for Bosnia-Hercegovina (SBiH , leiðtogi Haris Silajdzic);  The Social Democratic Party (SDP, leiðtogi Zlatko Lagumdzija); The Croat Democratic Union (HDZ, leiðtogi Dragan Covic); The Croat Democratic Union 1990 (HDZ 1990, leiðtogi Bozo Ljubic); The Alliance of Independent Social Democrats (SNSD, leiðtogi Bosnian Serb Prime Minister Milorad Dodik); The Serb Democratic Party (SDS, leiðtogi Dragan Cavic); The Party of Democratic Progress (PDP, leiðtogi Mladen Ivanic); aðrir smáflokkar

Alþjóðasamtök

BIS, CE, CEI, EBRD, FAO, G-77, IAEA, IBRD, ICAO, ICCt, ICFTU, ICRM, IDA, IFAD, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITU, MIGA, MONUC, NAM (gestur), OAS (áheyrnaraðild), OIC (áheyrnaraðild), OPCW, OSCE, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNMEE, UPU, WHO, WIPO, WMO, WToO, WTO (áheyrnaraðild)

Efnahagur

Þjóðarframleiðsla (GDP: official exchange rate). 

$8.495 billjón (2005)

Hagvöxtur

5.3% (2005). 

Þjóðarframleiðsla á mann

$6,800 (2005). 

Þjóðarframleiðsla eftir atvinnuvegum

Landbúnaður: 14.2%
Iðnaður: 30.8%
Þjónusta: 55% (2002). 

Vinnuafl

1.026 milljónir (2001).

Vinnuafl eftir atvinnuvegum

-vantar upplýsingar

Atvinnuleysishlutfall

45.5% skv. opinberum tölum.

Hlutfall undir fátækrarmörkum

25% (2004).

Heimilistekjur (%) 

-vantar upplýsingar

Verðbólga 

4.4% (2005)

Fjárfestingar 

-vantar upplýsingar

Fjárlög

Tekjur: $4.373 billjón
Útgjöld: $4.401 billjón (2005).

Skuldir þjóðarbús

-vantar upplýsingar.

Landbúnaðarframleiðslu –vörur 

Hveiti, maís, ávextir, grænmeti, húsdýrahald. 

Iðnaður

Málm- og efnaiðnaður (stál, kol, járn, blý, sink, magnesíum, bauxite), bifreiðaiðnaður, efna og fataiðnaður, tóbaksiðnaður, flugvéla- og skriðdrekaiðnaður, heimilistækjaiðnaður, olíuiðnaður.

Útflutningur

$2.7 billjón f.o.b. (2005).

Útflutningsvörur

Málmar, fatnaður, trévara.

Útflutningslönd

Króatía 18.8%, Ítalía 17.4%, Slóvenía 14.9%, Þýskaland 13.1%, Austurríki 6.6%, Ungverjaland 5.3%, Kína 4.3% (2005).

Innflutningur

$6.8 billjón f.o.b. (2005)

Innflutningsvörur

Tæki og tækjavara; efnavara; fæðuvara og  orkugjafar.

Innflutningslönd

Króatía 25.5%, Þýskaland 14.1%, Slóvenía 13.5%, Ítalía 11.3%, Austurríki 7.1%, Ungverjaland 5.6% (2005).

Gjaldmiðill

Marka (BAM).